Dag 4: Academisch kwartiertje

Hallo!

Hier ben ik weer! Vandaag een vrij rustige dag. Ik had mijn chauffeur gevraagd om om 9u40 aanwezig te zijn zodat ik om 9u50 op de campus kon arriveren. Helaas om 10u nog steeds geen chauffeur te zien. Een kort telefoontje naar hem leidde al snel tot het bekende ‘j’arrive’.  Gelukkig wordt het academisch kwartiertje hier erg ruim geïnterpreteerd en waren alle studenten nog aanwezig (of kwamen ze zelfs pas aan). Wonder boven wonder had ik vandaag, even als de rest van de week, een volle klas. Zelfs tijdens de feestdag, 1 mei. Hoogst uitzonderlijk hier… 

Vlak nadat de les voorbij was kwam er voor het departement een auto met een kist aangereden omringd door een zingende en wenende menigte. Het was een begrafenis van een student. De traditie wil hier dat de kist van de ene plaats naar de andere plaats wordt gereden, overal waar de student vaak kwam. Om zo iedereen de kans te geven hem een laatste groet te brengen. Erg contrasterend met de sereniteit die bij ons heerst tijdens een begrafenis.  (Uiteraard) hiervan geen foto.

Deze namiddag ben ik het practicum van morgen gaan voorbereiden in het laboratorium. Geen van beide proeven lukten onmiddellijk. Ik dacht aanvankelijk dat het aan het vuile water lag dus ik heb een liter water gedestilleerd. Het experiment ging echter niet beter met dit propere gedestilleerde water. Ik moest dus op zoek naar een noodoplossing. Bij het experiment met het super absorberend polymeer (natrium polyacrylaat) bleek het polymeer plots niet meer zo absorberend te zijn dan het zou moeten zijn. Na het toevoegen van water werd er helemaal geen gel gevormd. Gelukkige had ik, met dank aan mijn prof Guy, een pamper bij voor een latere demonstratieproef, deze zitten immers vol superabsorberende polymeren, en heb ik deze vulling kunnen gebruiken als vervangmiddel. De andere proef betreft het toevoegen van borax (Na2B4O7) aan een oplossing van PVA (dit zou een rubberachtige bal moeten vormen). Helaas kreeg ik het PVA dat ik had opgestuurd niet opgelost in water. Zelfs niet na 5u verwarmen op 70 graden. Ik vermoed dat ik PVA heb opgestuurd met een te hoge molmassa waardoor oplossen in water onmogelijk wordt. Om 18u30 gaf ik het op en ben ik naar de guesthouse teruggekeerd om de les van morgen voor te bereiden.

Hieronder enkele foto’s van mijn chauffeur en zijn auto en een traktor van de universiteit die ik tegenkwam van een welbekend merk.

Den André, de chauffeur, met onze jeep. 

Op de parking van onze guesthouse vond ik ook deze John Deere. Mijn favoriete merk. Het is trouwens een verbazend goed onderhouden machine.

Blijkbaar eigendom van de universiteit,  faculteit de sciences. 

Alleen een cabine was er bij de aankoop/gift te veel aan. Dan maar improviseren. 

Voorbereidingen voor het labo van morgen. 

’S Avonds heb ik nog een hele tijd buiten gezeten en had ik een lang gesprek met een bewaker van de guesthouse. Het gesprek ging over zijn leven en over het land Congo. Hij had als verstekeling al twee maal geprobeerd om via de haven van Antwerpen ons land binnen te komen maar was telkens teruggestuurd. Vaak langsheen de ivoorkust, Namibië, … waar hij telkens voor enkele maanden in de gevangenis belandde. Intussen was hij getrouwd,  had hij 5 kinderen en had hij de hoop opgegeven. Hij nam zijn verantwoordelijkheid voor zijn kroost en probeerde er hier het beste van te maken door meerdere jobsuit te oefenen. Ik herinner nog steeds de woorden die hij steeds herhaalde: ‘Les Congolais, ils souffrent’.

Doei!

M-

Dag 3: De eerste lessen! Mboté!

Hallo!

Vanmorgen werd ik om 9u stipt opgehaald door mijn persoonlijke chauffeur. Bijzonder bewonderenswaardig hoe punctueel deze man (ook een André) is wat betreft tijdsafspraken. Goed op tijd arriveerde ik dus op de campus aan mijn leslokaal. Het was bijzonder kalm want het was een feestdag  (voorbereiding op dé echte feestdag 1 mei). Er werd echter wel naarstig gerenoveerd met slijpschijven en lasapparaten op het graspleintje vlak naast mijn leslokaal. Sinds het hier nooit koud is kan men de thermische- en geluidsisolatie van de ramen beschouwen als afwezig en was het geluid dus bijzonder storend. Met mijn stoutste schoenen aan begaf ik me naar de 'superviseur' van de betreffende werf en onderhandelde ik om ten minste tussen 10u en 12u geen lawaai te maken. Ze zouden dan op voorhand het nodige materiaal slijpen zodat ze twee uur zoet waren aan 'geruisloos' monteren. Later op de dag bleek hij, na nog enkele keren te moeten uithalen, zich goed aan de afspraak te houden en kon ik met Congolese stilte op de achtergrond les geven.
De les zou beginnen om 10u maar om 10u was er welgeteld 1 leerling. Deze was er trouwens al om 9u30 en hij begon uit eigen initiatief het hele lokaal te vegen. Later zou hij ook mijn waterleverancier worden (ik kan zelf niet weg tijdens de les omdat ik het materiaal niet alleen kan laten (diefstal!) en hij verdient er een zakcentje mee het wisselgeld te houden). Een kort telefoontje naar André dan maar en al gauw arriveerde hij met de hele groep. Ze zaten in het foute lokaal te wachten. Vooraf was me meegedeeld dat we met 18 studenten zouden zijn. Ik had materiaal bij voor 20 studenten uit voorzorg. De realiteit was echter dat er 25 studenten aanwezig waren. Zes hiervan weliswaar niet ingeschreven voor de opleiding maar gewoon aanwezig uit interesse of omdat ze gehoord hadden van mijn komst. Om 10u20 kon de eerste les van start gaan. De studenten stelden zichzelf voor, ik stelde mezelf voor en ten slotte kregen ze veel gebruikte begrippen binnen de polymeerchemie alsook voorbeelden van de meest courante synthetische polymeren voorgeschoteld. Enkele sfeerbeelden:

De volledige klas!

Tijdens de les werd het lokaal nog voorzien van een deur. 

De introductiedemonstratie. Welke producten bestaan volgens u niet uit polymeren? (Antwoord: geen enkel. Het zijn allemaal natuurlijke of synthetische polymeren). 

's Middags ben ik met enkele studenten gaan lunchen (spagetti bij 'chez nana') en passeerde ik nog even langs José voor wat materiaal. Hij zou later op de namiddag nog een 20'tal erlenmeyers brengen die ik vanaf donderdag zal gebruiken voor de chemische afvalvloeistoffen maar heeft dit alsnog niet gedaan. Dat moet ik morgen dus nog (opnieuw) regelen.

Tijdens het practicum in de namiddag heb ik alle studenten voorzien van een labojas. Ongelooflijk hoe modieus Congolosen zijn. Ze hebben elk zeker 5 verschillende labojassen aangetrokken om na te gaan welke hen het beste past. Verder werden ze voorzien van een labobundel en een laboboekje. Vervolgens heb ik hen het programma van de laboproeven gepresenteerd en hen gegidst doorheen de afspraken die dienen nageleefd te worden voor een veilig verloop van de practica. Nadien heb ik hen een korte cursus EHBO gegeven voor het geval ze per accident gewond geraken door chemische producten, snijwonden van glaswerk of brandwonden. Ten slotte werd uitgelegd hoe men op een correcte manier een laboboek invult en hebben we dit samen gedaan voor de eerste proef van donderdagnamiddag.

Modeshow! Iedereen is naarstig op zoek naar de labojas die hem het beste past.

Samen kijken naar een video die de belangrijkste veiligheidsregels nog eens op een ludieke manier opsomt. 

Voorbereiding van het laboboek voor het eerste labo dat donderdag zal plaatsvinden.

Algemeen kan ik stellen dat het niveau van de studenten ligt naar mijn verwachtingen en de lessen dus goed zijn afgestemd om hun kennis. Het Engels tijdens de lessen is wel een probleem dus ik ben noodgedwongen overgeschakeld naar het Frans. De slides blijven echter in het Engels met een begeleidend boek in het Frans.

Na de les liet ik weten aan André dat ik klaar was want we zouden samen nog een glas gaan drinken in een populaire studentenbar op de campus. Hij zei "j'arrive". Naïef als ik was ging ik voor het departement zitten wachten tot hij er was. Hij zou er immers onmiddellijk zijn zei hij. Na 30min wachten en rondkijken nog geen  André te zien dus toch maar terug naar mijn lokaal gegaan en statieven beginnen te assembleren. J'arrive wil natuurlijk zeggen dat hij stilaan zal stoppen met zijn huidige bezigheden, nog her en der moet passeren en, nadat hij de erbarmelijke wegen van de campus heeft getrotseerd, me zal ophalen. Liefst niet te snel... Morgen pak ik mijn boek mee. We zijn dan nog een 'TURBO KING' bier gaan drinken en hebben gefilosofeerd over de academische situatie in Congo, in het bijzonder Kinshasa, en wat er in de toekomst verbetering zou kunnen brengen. Daarna naar de guesthouse, eten, les voor morgen voorbereiden en slapen!

Het gebouw (departement bio-ir.) waar mijn leslokaal en labo gevestigd zijn. Merk links onder de boom het print- en copycenter op. 

Nog snel enkele statieven geassembleerd. Nu is al het labomateriaal uitgepakt en klaar voor gebruik donderdag!

Daaaaag!

M-

PS: Mboté = goeiedag in het Lingala (de lokale taal in Kinshasa).

Dag 2: "Uw leslokaal en labo zijn nog niet af, we werken eraan!" - "Euh, wat?"

Hallo!

Dag 2. Ondanks de temperatuur en het vreemde (harde) bed zeer goed geslapen afgelopen nacht. Om 8u15 mijn bed uit, ontbijten, wassen en om 9u30 klaar voor de pick-up door André. Eerst zijn we prof. Phuku, een fysicus en decaan van de faculteit Wetenschappen, en prof. Mvele, chemist en vice-decaan, gaan bezoeken. Een heel informeel bezoek. Was eigenlijk eerder om mijn aanwezigheid aan te kondigen. 

v.l.n.r.: John Doe, prof. Phuku (decaan), ik,  prof. Mvele (vice-decaan) en prof. Mumbwa (André)

Het gesprek nam plots een meer interessantere wending wanneer een 3de prof. binnengestormd viel met volgend probleem: UNIKIN is al ruim twee jaar zijn gebouwen aan het renoveren met financiële hulp van de wereldbank, wat trouwens aardig lukt want ze zien er zeer fris uit in vergelijking met 4 jaar geleden, en men had de tralies (anti-diefstal) die voorheen aan de ramen zelf bevestigd waren maar ondertussen versleten zijn, vervangen door vaste tralies in de raamnis. Maar er waren twee problemen opgedoken: 1) de ramen gingen nu maar 20 cm open en dan raakten ze al de tralies waardoor verluchten van het lokaal via het raam in de toekomst onmogelijk werd en 2) door de tralies was hun voorziene tweede vluchtweg bij brand ook plots verdwenen. Er zaten dus opgeschept met een heus veiligheidsprobleem omdat er geen tweede nooduitgang was in geval van brand. Allemaal de handen in het haar. Ik was bijzonder verbaasd maar wel opgetogen dat dit überhaupt als een probleem werd gezien. Het ging dus de goede kant uit. Even verder in het gesprek bekommerden ze zich zelfs over de toegang voor studenten met een rolstoel en mindervaliden. Ik stond versteld :)

Een degelijk afgewerkt leslokaal in het gerenoveerde stuk van het departement chemie.

De bewuste tralies waardoor de ramen niet opengaan.

Een nieuw auditorium in opbouw.

Een laboratorium (mét zuurkasten!) van fysica.

Vervolgens werd ik rondgeleid doorheen de verschillende departementen van de faculteit. Her en der zag ik mensen opduiken met een labojas van de KU Leuven die ik verzonden had (KU Leuven heeft zijn logo veranderd waardoor we nieuwe labojassen gekregen hebben en de oude opgestuurd konden worden). Sommige gerenoveerde lokalen zagen er zeer goed uit en duiden op een duidelijke progressie, anderen zijn dan weer rampzalig. Enkele sfeerbeelden in de foto's (let ook op de dierskeletten die ik in de gang tegenkwam). Merk de wasbakken op die ze gebruiken in de gerenoveerde labozalen. Ik wees de departementsvoorzitter erop dat deze niet bruikbaar zijn in een labo en ze enkel goed zijn om je handen te wassen. Je kan immers geen koelslang op de kraan bevestigen of een grote beker vullen met water omdat de kraan te laag staat. Allicht hebben ze deze ergens gekregen en worden ze dus bij gebrek aan beter gebruikt. Bovendien waren er te weinig kranen en stopcontacten voorzien en stonden de stopcontacten horizontaal ipv verticaal, wat beter zou zijn om inloop van vloeistof te verhinderen.  De bouwkundig ingenieur, verantwoordelijk voor de hele renovatie, werd erbij gehaald en (dik tegen zijn goesting) zal hij de kranen en de wasbakken vervangen. Hij was niet zo goed gezind op mij... Maar beter zo dan dat ze hier veel geld en moeite in steken en uiteindelijk niet kunnen gebruiken. Ook de manier waarop chemicaliën hier gestockeerd worden is niet erg katholiek. Ik denk dat VGM dit niet overleeft :).

José, de technicus, is heel erg fier op zijn nieuwe KUL-labojas.

De chemische stockroom. Geen inventaris, niet gerangschikt, veel etiketten afwezig. Dit vraagt gewoon om ongelukken. 

De skeletten van in de gang van het departement biologie. 

Een nieuw labo in aanbouw...

... met de foute afwasbakken.

Om de voormiddag af te sluiten brachten we een bezoek aan mijn leslokaal en labo. Beiden bevinden zich in één goot lokaal en worden gescheiden door een valse muur. Het is te zeggen....ze gaan gescheiden worden door een valse muur. Het lokaal was immers nog niet af... zowel in het labo als in de het leslokaal werd nog gewerkt. Ik had nog geen tafels, stoelen, krijtbord, ... Niets... Er was zelfs geen deur. OK, even nuchter blijven. Ik heb vandaag genoeg leslokalen gezien die afgewerkt waren. Als het hier niet lukt, elders wel. Hop naar de guesthouse om te eten en we zullen deze namiddag wel zien. 

De gang naar mijn labo en mijn leslokaal. De deuren worden nog gemaakt. Op z'n Congolees. :)

Mijn leslokaal, 24u voor de eerste les. 

Mijn labo. Ook met de foute lavabo's. 

Na het voortreffelijke middagmaal opnieuw naar de campus (10 min met de wagen). Eerst en vooral moesten we José (de technieker van het departement, de ATP'er zeg maar) opvorderen om nieuwe sloten te plaatsen in de lokalen die zullen fungeren als mijn bureau. Het was immers veel te gevaarlijk om de oude te gebruiken waarvan de sleutels al jaren gekopieerd worden. Nu heb ik een veiligheidsslot gekregen. Na veel wachten, de nodige discussies met iedereen die het wou, zijn we erin geslaagd mijn dozen te verzamelen die ik had opgestuurd. Velen waren intussen verspreid overheen het hele departement. Toch denk ik dat ik niet veel kwijt ben. Enkel een aantal statieven en mijn ballonnen vind ik niet meteen. Maar het belangrijkste, de roerplaten en alle chemicaliën zijn terecht. Eens alles in mijn nieuw lokaal gearriveerd was heb ik samen met de studenten alles uitgepakt, gemonteerd en geassembleerd en achter slot en grendel geplaatst. Al het materiaal moet immers elke avond in het magazijn met veiligheidssloten. Wat in het labo achterblijft wordt gestolen. Tegen 18u00 was het lokaal ook voorzien van banken en stoelen, had ik een bureau gekregen en hadden we een krijtbord gevonden. Het krijtbord monteren zal wel nog enkele dagen duren maar zolang doen we het steunend op enkele krukken. Tenslotte moet ik niet veel schrijven want ik heb een projector mee. 

Bij elkaar zoeken en transporteren van al het opgestuurde labomateriaal. 

Het transport van het labomateriaal naar het juiste gebouw. 

De sloten van mijn bureau werden vervangen door veiligheidssloten. 

Uitpakken en assembleren van het labomateriaal met hulp van de studenten. 

Het magazijn van mijn bureau gevuld met het klaargemaakte labomateriaal.

Tegen het einde van de dag was het leslokaal klaar. 

Ook mijn bureau was tegen het einde van de dag geleverd. Links de ingang naar het magazijntje. Het bureau geeft rechtstreeks uit op het leslokaal. 

Maar goed, hier ga ik afsluiten. Ik heb nog veel meer te vertellen (uiteraard ;) ) maar ik heb mijn tijd nu nodig om mijn lessen van morgen voor te bereiden. Morgen meer verhalen! 

M-

Dag 1:Mama Pauline, papa Bandou et papa Victor!

Hallo!

Na 8u vliegen ben ik goed aangekomen in Kinshasa. De geur en de warmte die je overvalt bij het openen van de vliegtuigdeur is erg typerend en deed me meteen terugdenken aan mijn reis van 2009 naar deze plaats.  Tot daar de westerse vlotheid en meteen stond het afrikaanse 'à l'aise' klaar om het over te nemen. De paspoortcontrole in mijn rij, toch maar een kleine 20 mensen voor mij, nam al gauw 2u in beslag. Ik was het al vergeten maar wil ik mijn wachttijden in Congo reduceren ga ik toch (nog) wat assertiever uit de hoek moeten komen. De nodige animo was er wel tijdens het wachten omdat er enkele DGM (Direction Générale de Migration) dispuut op z'n Afrikaans aan het overleggen waren (lees: roepen, brullen, ...)

Eens door de douane ging het vlot. Aan de uitgang stond een vriendelijke man van de DGM met mijn naam op een papiertje me op te wachten. Hij vertelde me dat de departementsvoorzitter (André) buiten stond te wachten en hij me, na het ophalen van mijn bagage tussen de gebruikelijke chaos, tot bij hem zou begeleiden. Tot ons gezelschap vervoegde zich nog een Belgische, Veronique, van de universiteit van Luik. Ze zal ook 12 dagen verblijven in de guesthouse en ze is in Kinshasa voor haar doctoraat dat handelt over de universitaire ontwikkelingssamenwerking. Toeval, maar ze onderzoekt dus eigenlijk wat ik hier kom volbrengen.

Na 1,5u door het drukke verkeer van Kinshasa wist ik meteen weer waarom ik het hier zo leuk vond. De chaos, de drukte die, hoe raar het ook klinkt, geen enkele vorm van stress met zich meedraagt, de atmosfeer, ... Het is er allemaal! Ik heb er zin in. Eens aangekomen in de guesthouse kregen we nog een kleine maaltijd voorgeschoteld van mama Pauline, mijn lieve gastvrouw voor de komende 3 weken.

Vervolgens kreeg ik mijn kamer en heb ik alles rustig uitgepakt en gesorteerd in mijn kast. De kamer is eenvoudig maar naar Congolese normen luxueus (zie foto's). Eens uitgepakt heb ik mij een frisse Skol uitgeschonken, de Jupiler voor de komende 3 weken. Het moet al sinds 2009 geleden zijn dat ik dat bier nog gedronken heb. Pintjes zijn hier wel per 72 cl! Ik heb van de korte vrije tijd gebruik gemaakt om even rond de guesthouse te wandelen. Al snel kwam ik 'papa' Bandou en 'papa' Victor tegen. Twee broers wiens ouders de guesthouse destijds hebben gebouwd. Ze zorgen voor de veiligheid in en rond het gebouw. Het had niet veel nodig om te voelen dat het klikte. Ik vertelde hen kort wat ik hier kwam doen en zij vertelden uitbundig de geschiedenis van de guesthouse. Ze waren enthousiast, ik ook. Hiermee volgen in de nabije toekomst sowieso nog leuke conversaties!

Morgen om 9u30 komt André (de departementsvoorzitter) me ophalen en gaan we de nodige protocollaire visites volbrengen. Ik word verwacht op het rectoraat en bij de programmacommissie van de opleiding chemie en ingenieurstechnieken. Hoog tijd dus om nog snel een presentatie in elkaar te steken en in mijn bed te kruipen. Op naar de eerste spannende dag UNIKIN!

Slaapwel!

M-

Vertrek

Hallo!

De dag van vertrek is aangebroken....
Gisterenavond het onmogelijke mogelijk gemaakt door een enorme hoeveelheid materiaal in mijn 2 reistassen te krijgen... Wel 13 kg overload ( boven de toegelaten 61 kg - nee, geen kleren maar materiaal dat niet mee kon met het schip in januari of waar ik nog niet aan gedacht had vooraf. Eerlijk gezegd vooral het laatste ). Na het inpakken nog iets gaan drinken met de kameraden en dan goed geslapen.

Vanmorgen om 7u eruitben na het labelen van mijn reistassen om half 8 naar de luchthaven vertrokken. Geen wachtrij aan de bagage check-in , dat viel mee... Het was ook nog vroeg. De 13 kg overload werd met de duty manager genegotieerd en met behulp van mijn ngo verklaring kon ik ze kosteloos meenemen. Yes , gelukt!

Het was dan kwart na 8 en ik had dus nog 2 u te vullen voor ik aan de gate moest staan. Ik versta nog steeds niet waarom je voor die verre afrikavluchten zo extreem op tijd moet zijn (2,5 u op voorhand). Ik ben gewend om bij Ryanair een uur voor vertrek de luchthaven binnen te wandelen. Maar nu is het dus Brussels Airlines met een beduidend hogere service dan Ryanair! In die 2u ben ik met mijn ouders nog gaan ontbijten in de Sheraton aan de luchthaven (voortreffelijk ontbijt trouwens) ben ik naar de gate gewandeld! T69 was het! Extreem ver! Nog maar eens beseft hoe groot die luchthaven hier is!

Maar goed, last call! Ik moet ervandoor! Adieu belgica! Tot binnen 3 weken!

M-

Drukwerk

Hallo!

De laatste week voor vertrek, de week der voorbereiding. De kopiemachine draait op volle toeren om iedereen ter plaatse van mijn slides te voorzien. De labohandleidingen worden tijdens de middagpauze ingebonden. Tesamen heb ik 453 slides en meer dan 6000 bladzijden voor alle studenten samen. Gelukkig mag ik 46 kg meezeulen op een afrikaanse vlucht!

Tot later!

Michiel

Dinner bij prof. Kalala

Ahoi!

Gisterenavond was ik uitgenodigd door prof. Kalala thuis in Asse. De Congoloze neurochirurg Prof. Kalala van UGent is een goede klant van mijn vader (J&J) en had me graag gezien voordat ik naar Kinshasa vertrok. Hij wou me ontmoeten en voorstellen aan een vriend van hem. Een zeer vruchtbare ontmoeting zo bleek.

Zijn vriend, Baudouin, is een Belgisch expat en directeur van ERAIFT (Ecole régionale post-universitaire d'aménagement et de gestion intégrés des forêts tropicales). Hij woont en werkt in Kinshasa en was bij gelegenheid een periode in België. Zijn werkomgeving is ook UNIKIN, de campus waar ik les zal geven. Hij is tevens verantwoordelijk voor de guesthouse op UNIKIN, waar ik zal verblijven. Hij kon me dus een (relativerend) beeld geven van de huidige toestand van de campus wat betreft infrastructuur en voorzieningen (water en stroom). Hij en zijn vrouw beloofden me hulp waar nodig voor het succesvol verloop van de lesactiviteiten en practica. Hij nodigde me meteen uit om eens langs te komen bij thuis in Kin.We hebben gegevens uitgewisseld en ik zal hem zeker contacteren als ik er ben. 

Verder hebben we vooral gepraat over de economische en politieke situatie van Congo, in het verleden en de opportuniteiten in de toekomst. Ik heb bovendien mogen genieten van enkele uitstekende Congoloze bereidingen van de vrouw van prof. Kalala. Hopelijk is het eten even lekker in de guesthouse. Nog één week wachten om dat te ontdekken ...

Tot later, 

M-