Dag 8: Het guesthouse

Hallo!

Vandaag ben ik de hele dag in de guesthouse gebleven. Het was hoog tijd om de was te doen en nog enkele werkjes te maken. Voor de les van morgen heb ik een stuk toegevoegd over het treinongeluk in Wetteren van afgelopen zaterdag. De chemicaliën die hierbij betrokken waren, butadieen en butyronitrile, zijn worden beide gebruikt om te polymeriseren en het ongeval illustreert de mogelijke risico's en de impact bij ongevallen bij het gebruik ervan.

Hierbij enkele foto's van de guesthouse en omgeving en de mensen die me elke dag in de watten leggen

Papa Bernard, een nogal kleine maar uitstekende chef-kok. Hij zorgt dagelijks voor mijn heerlijke maaltijden. 

Papa Victor (links) en papa Gandou (rechts) staan dag en nacht paraat om de veiligheid op het domein van het guesthouse te garanderen. 

Ziehier één van de creaties van papa Benard. Gebraden kip met papate douce en de gestoofde bladeren van de papate douce. 

Het salon met computer en wifi-access. 

Ook de was moet gedaan worden. 

De weg van aan het guesthouse richting de campus. 

De omgeving rond het guesthouse (verscholen achter bomen). 

Werken met uitzicht op de tuin. 

De badkamer met waterton om me te wassen. Stromend water is er nauwelijks. 

Ingang van het guesthouse. 

Het guesthouse vanuit de tuin getrokken. 

De tuin van het guesthouse.

En tot slot laat ik jullie ook meegenieten van de mooie Afrikaanse zonsondergang. 

Tot morgen!

M-

Dag 7: Club Elais en Gouden Carolus.

Mboté,

Ik heb slecht geslapen afgelopen nacht. Er was veel lawaai buiten (het weekend wordt ook hier met veel gefeest ingezet) en eens dat voorbij was gingen de hemelsluizen boven Kinshasa open en heeft het toch een uur of drie zeer hard geregend. Ik was er dus op tijd uit want om 9u30 zou de chauffeur komen om naar het klooster te vertrekken (zie dag 6). 9u45 echter nog geen chauffeur te zien. Een kort telefoontje naar hem liet me weten dat hij onderweg was maar serieus met vertraging omdat omwille van de regen alle wegen richting de campus serieus toegetakeld waren. Over een half uur zou hij arriveren. 10u15 was nog net op tijd om, voor mijn afspraak met de decaan (14u30), tot in het klooster en terug te geraken. Helaas kwam hij er pas door, zonder dat het zijn fout was, om 12u30. Helemaal te laat om nog naar het klooster te gaan. Ik bracht de nonnen op de hoogte dat ik pas volgende week kwam en ik heb de tijd die hierdoor was vrijgekomen gebruikt om in de tuin te werken aan een rapport voor een postgraduaat dat ik volg. Regen heeft hier dus hetzelfde effect op het openbaar vervoer als sneeuw bij ons. Gelukkig is het regenseizoen hier bijna voorbij...

Om 14u15 vertrok ik naar de campus, eerst nog even langs mijn bureau om het verloop van een testreactie te observeren (een proef die ik maandagnamiddag met de studenten zal doen - ze ging goed) en dan naar het departement chemie om de decaan te zoeken. Ik vond hem, samen met alle proffen van de faculteit, in een vergadering (lees: bijeenkomst met bier in de kelder van het departement). Ik mocht me erbij zetten. Ze bespraken een project waarbij elke maand alle studenten van de faculteit die geproclameerd waren in die maand gedurende 15 min hun onderzoek moesten voorstellen aan alle proffen. Een goed initiatief. Daarna was het een korte receptie. Ik nam van de gelegenheid gebruik om bij mijn kersverse connectie, prof. Kalulu van het organische labo, te vragen naar een trialkylamine als katalysator voor de polymerisatie van polyurethane, want na een testreactie ging deze reactie toch niet zo snel dan gedacht. Hij gaat ernaar kijken op maandagvoormiddag.

Vervolgens ben ik met de decaan, de vice-decaan en de departementsvoorzitter naar het centrum van Kinshasa getrokken. Onderweg kwamen we slechte en goede wegen tegen. Deze laatste aangelegd door de Chinezen (allicht in ruil voor...). Ook passeerden we het stadion Stade de Martyrs (Africa cup) en het standbeeld van Patrice Lumumba (eerste premier van Congo na de onafhankelijkheid onder Tsjombé)  met op de achtergrond dé landmark van Kinshasa, le chargeur de limete . Transport, zelfs met eigen middelen, blijft hier toch een groot probleem. 10km neemt gemakkelijk 1,5 uur in beslag door de files en slechte wegen.

Slechte wegen...

...maar ook heel goede wegen (dank aan de Chinezen).

Het monument van Lumumba met op de achtergrond de chargeur de limete. 

Het stadium van Kinshasa (Stade de Martyrs). 

Voor zij die twijfelen: er zijn wel degelijk hoogbouw in Kin. 

En er zijn verkeersborden en regels zoals in Europa. 

En een zebrapad (merk ook de hoogbouw op). 

Uiteindelijk arriveerden we in club Elais, een soort resort (uitgebaat door een belg) waar je kan vertoeven als je de drukte van Kinshasa wil ontvluchten en waar je je als westerling meteen thuis voelt. Het heeft naast tennisvelden, basketbalvelden en een zwembad ook een uitstekend restaurant en het was voor dit laatste dat we naar hier kwam. Ik heb er een heerlijke schotel met asperges en zalm gegeten. Een sympathieke traktatie van de decaan voor de hulp die ik hen bied. Tijdens het eten ging het vooral over de ervaringen die de decaan en de vice-decaan hadden in Europa. Beide hebben ze in Europa hun doctoraat gemaakt en er gereisd.

Het zwembad van club Elais. 

Het restaurant van club Elais. 

Na afloop van het diner zijn we nog langs de 24/7 levende Matonge wijk (ja, hiervan komt dus de naam van de Brusselse Congolese wijk) gereden en hebben we enkele clubs bezocht.

Wonder boven wonder. In een club in de Matonge wijk kwam ik dit bekende Mechelse bier tegen!

Dat was mijn zaterdag. Morgen geen programma dus heerlijk uitrusten en genieten van de zon.

Na kéji,

M-

Dag 6: Een wandeling over de campus

Hallo!

Deze voormiddag heb ik de laatste les van deze week gedoceerd. Het ging over anionische en kationische polymerisaties en anionische en kationische ring opening polymerisaties. Gedurende de namiddag waren de studenten vrij en had ik de tijd om het practicum van maandagnamiddag voor te bereiden en een korte wandeling te maken over de grote campus.

Tijdens deze wandeling werd ik vaak aangesproken door Congolose professoren van de faculteit Wetenschappen. Ze wisten allemaal mijn naam. Het gaat blijkbaar al goed de ronde dat één van de weinige 'Muzungu' (blanke) op de campus 'monsieur Michel' is. Ik maakte gebruik van deze ontmoetingen om mijn zoektocht naar een diepvriezer (ik heb ijsblokzakjes mee om ijsblokjes te maken voor een proef van volgende week die ik bij lage temperatuur moet uitvoeren) en een fles stikstofgas. Al snel leverden enkele contacten een positief antwoord. Via enkele connecties kwam ik in een labo terecht waarvan ik even versteld stond. Er stond een diepvriezer, een HPLC toestel, een gloednieuwe rotavap (daarover beschik ik in mijn eigen labo zelfs niet), enkele ovens, ... Allemaal geschonken door de CUD, de Waalse tegenhanger van de VLIR. Goed om weten dat er toch iets meer materiaal voorhanden is dan aanvankelijk gedacht. De professor waartoe dit labo behoorde, prof. Kalulu (organisch syntheticus), was zeer blij me te ontvangen en hij wou me helpen met alles wat ik maar nodig had. Het probleem van het gebrek aan inert gas is dus ook van de baan en de ijsblokjes zitten in de diepvries. Morgen nog op zoek naar ballonnen  die zijn kwijtgeraakt bij de verzending. Verder kwam ik nog een gigantische rotavap tegen, geschonken in de vroegere jaren door de KUL. De foto's van mijn wandeling en de toestellen hieronder...

Voilà, de 13 faculteiten van de universiteit UNIKIN! Keuze te over.

Het rectoraat!

Het amfitheater. Iets ambitieuzer als het amfitheater van Leuven aan den Alma.

De faculteit ingenieurswetenschappen (polytéchnique) heeft een (zwaar toegetakeld) vliegtuigje voor de deur. 

Het ijssalon 'Crèmerie Peter' voor de deur van het departement. 

Een kan altijd nog wat bij...

En dan eindelijk... Een fles stikstof! De proef onder inerte atmosfeer kan dus doorgaan. Links ziet u een kleine koelinstallatie om water te koelen. 

Een heuse HPLC! Ze missen nog wel een detector. 

Een rotavap, geschonken door de CUD. Zo heb ik ze zelfs thuis niet. 

Mijn ijsblokzakjes gevuld met water. 

De grootste rotavap die ik ooit gezien heb met inhoud van meer dan 10 liter. 

De diepvriezer!

Morgen ga ik in de voormiddag op zoek naar het klooster van een Belgsiche benedictijnenklooster vlakbij het Bonobo-reservaat. Ik heb pralines gekregen van Karel Duerinckx, een collage van de KUL, om daar af te geven. Tijdens zijn eerdere reizen naar Kinshasa als gids overnachtte hij vaak bij de zusters. Ik heb de zusters zonet een sms gestuurd en al snel belden ze me terug om mijn bezoek te bevestigen. Gedurende de namiddag ga ik met de decaan en de departementsvoorzitter iets drinken in het centrum van Kinshasa. Ik ga van de gelegenheid gebruik maken om te lobby'en bij de decaan, een fysicus, om mij toe te laten in de nucleaire reactor van de universiteit. Hij ligt al gedurende vele jaren stil maar het was wel de eerste ter wereld. Ik passeerde er vandaag maar ik mocht van de bewakers onder geen beding door. Ik moest toelating vragen aan de minister maar daar is helaas geen tijd voor in de korte tijd die ik hier verblijf.

Tot morgen!

M-

Dag 5: Het eerste practicum

Hey!

Zo laat de chauffeur me vandaag kwam halen, zo vroeg was hij er vandaag. Ik had gevraagd om me om 9u op te halen. Ik wou voor de les van 10u immers nog snel experiment opstarten om de proef met de PVA, die gisteren mislukte, toch te kunnen laten lukken. Ik had op het internet een methode gevonden waarbij de PVA korrels traag werden toegevoegd aan een warme oplossing. Misschien bracht dit verbetering… Later bleek van niet. De viscositeit nam wel toe bij toevoeging van borax maar het vormde zeker niet de mooie plastische bol die het zou moeten vormen. 

Vlak voor de les hoorde ik buiten plots een enorm geroep en getier. Het was een manifestatie van een paar 100 studenten die aan het protesteren waren tegen de erbarmelijke veiligheidssituatie op de campus. De nacht ervoor was er een student op de campus/studentenverblijven zwaar gehavend met een machete. Hij ligt in het ziekenhuis nu. De studenten trokken gezamenlijk richting de plaats waar het incident zich had voorgedaan om daar wraak te nemen op de dader. Nog voor ze daar aankwamen zou de politie (gewapend) tussen beiden komen en werd de opstand ontbonden.

De les over de kinetica van radicalaire polymerisaties ging vlot. Er kwamen enkele interessante vragen door de studenten naar voor wat toch een indicatie is dat stof goed begrepen wordt. Na de les had ik 2u om mijn proef met PVA alsnog te doen lukken voordat het eigenlijke practicum om 14 begon. Ik herinnerde me dat ook in papierlijm vaak PVA werd gebruikt. Ik ging dus op onderzoek op de marktjes rond de campus naar papierlijm. In een geïmproviseerde copieshop vond ik een potje. Na even onderhandelen kreeg ik een klein beetje gratis mee om te testen, met de belofte dat als het werkte, ik bij hem een vol potje zou komen kopen. Helaas was het ijdele hoop. De proef mislukte alsnog. Op de markt had ik nog enkele cakejes gekocht die ik kon nuttigen als middagmaal.

Om 14 was het dan zover. Het eerste practicum. In de les van dinsdagnamiddag had ik de studenten klaargestoomd hoe ze veilig moesten werken in een laboratorium en aan welke regels ze zich moesten houden. Vandaag de praktijk. Iedereen was bijzonder goed voorbereid. Tijdens de middagpauze werd er immers nog druk gepend om de laboboekjes in orde te brengen. De studenten werden allemaal voorzien van een labobril, ik gaf een korte theoretische introductie en dan konden ze van start gaan. Af en toe moest ik een paar dingen herhalen maar algemeen ging het zeer vlot. Het was ook nog geen echter organische synthese maar eerder het mengen van enkele oplossingen en stoffen. Langs buiten stonden er massa’s mensen via de ramen naar binnen te staren om te kijken wat er allemaal aan het gebeuren was. Ze zijn het niet gewend om een echt labo in actie te zien. Zeker niet uitgerust met labojassen, brillen, roerplaten, ...

Het laboboekje wordt nauwkeurig voorbereid. Zonder een degelijke voorbereiding mochten ze immers het labo niet in.

De nauwgezette zoektocht naar de idéale labobril.

Alle studenten en ikzelf volledig uitgerust met labojas en labobril.

De waarnemingen werden nauwkeurig genoteerd.

De proefjes werden geconcentreerd uitgevoerd.

Na de les heb ik mijn punten voor de permanente evaluatie van het practicum geregistreerd en ben ik met André nog een glas gaan drinken op het terras van het studentencafé. Opnieuw lag het er verlaten bij vanwege de studentenopstand (door het incident van vannacht). Volgende week zal het beter zijn zei André. Daarna naar de guesthouse en de les van morgen voorbereiden. Even viel het licht nog uit en moest ik en de andere gaste verder werken in het donker. 

En nog een laatste drankje op ons vertrouwd terras. Aan mijn linkerzijde André, de departementsvoorzitter.

En toen viel het licht nog even uit tijdens het voorbereiden van de lessen... Lang leve de computerbatterij!

Groetjes,

M-

Dag 4: Academisch kwartiertje

Hallo!

Hier ben ik weer! Vandaag een vrij rustige dag. Ik had mijn chauffeur gevraagd om om 9u40 aanwezig te zijn zodat ik om 9u50 op de campus kon arriveren. Helaas om 10u nog steeds geen chauffeur te zien. Een kort telefoontje naar hem leidde al snel tot het bekende ‘j’arrive’.  Gelukkig wordt het academisch kwartiertje hier erg ruim geïnterpreteerd en waren alle studenten nog aanwezig (of kwamen ze zelfs pas aan). Wonder boven wonder had ik vandaag, even als de rest van de week, een volle klas. Zelfs tijdens de feestdag, 1 mei. Hoogst uitzonderlijk hier… 

Vlak nadat de les voorbij was kwam er voor het departement een auto met een kist aangereden omringd door een zingende en wenende menigte. Het was een begrafenis van een student. De traditie wil hier dat de kist van de ene plaats naar de andere plaats wordt gereden, overal waar de student vaak kwam. Om zo iedereen de kans te geven hem een laatste groet te brengen. Erg contrasterend met de sereniteit die bij ons heerst tijdens een begrafenis.  (Uiteraard) hiervan geen foto.

Deze namiddag ben ik het practicum van morgen gaan voorbereiden in het laboratorium. Geen van beide proeven lukten onmiddellijk. Ik dacht aanvankelijk dat het aan het vuile water lag dus ik heb een liter water gedestilleerd. Het experiment ging echter niet beter met dit propere gedestilleerde water. Ik moest dus op zoek naar een noodoplossing. Bij het experiment met het super absorberend polymeer (natrium polyacrylaat) bleek het polymeer plots niet meer zo absorberend te zijn dan het zou moeten zijn. Na het toevoegen van water werd er helemaal geen gel gevormd. Gelukkige had ik, met dank aan mijn prof Guy, een pamper bij voor een latere demonstratieproef, deze zitten immers vol superabsorberende polymeren, en heb ik deze vulling kunnen gebruiken als vervangmiddel. De andere proef betreft het toevoegen van borax (Na2B4O7) aan een oplossing van PVA (dit zou een rubberachtige bal moeten vormen). Helaas kreeg ik het PVA dat ik had opgestuurd niet opgelost in water. Zelfs niet na 5u verwarmen op 70 graden. Ik vermoed dat ik PVA heb opgestuurd met een te hoge molmassa waardoor oplossen in water onmogelijk wordt. Om 18u30 gaf ik het op en ben ik naar de guesthouse teruggekeerd om de les van morgen voor te bereiden.

Hieronder enkele foto’s van mijn chauffeur en zijn auto en een traktor van de universiteit die ik tegenkwam van een welbekend merk.

Den André, de chauffeur, met onze jeep. 

Op de parking van onze guesthouse vond ik ook deze John Deere. Mijn favoriete merk. Het is trouwens een verbazend goed onderhouden machine.

Blijkbaar eigendom van de universiteit,  faculteit de sciences. 

Alleen een cabine was er bij de aankoop/gift te veel aan. Dan maar improviseren. 

Voorbereidingen voor het labo van morgen. 

’S Avonds heb ik nog een hele tijd buiten gezeten en had ik een lang gesprek met een bewaker van de guesthouse. Het gesprek ging over zijn leven en over het land Congo. Hij had als verstekeling al twee maal geprobeerd om via de haven van Antwerpen ons land binnen te komen maar was telkens teruggestuurd. Vaak langsheen de ivoorkust, Namibië, … waar hij telkens voor enkele maanden in de gevangenis belandde. Intussen was hij getrouwd,  had hij 5 kinderen en had hij de hoop opgegeven. Hij nam zijn verantwoordelijkheid voor zijn kroost en probeerde er hier het beste van te maken door meerdere jobsuit te oefenen. Ik herinner nog steeds de woorden die hij steeds herhaalde: ‘Les Congolais, ils souffrent’.

Doei!

M-

Dag 3: De eerste lessen! Mboté!

Hallo!

Vanmorgen werd ik om 9u stipt opgehaald door mijn persoonlijke chauffeur. Bijzonder bewonderenswaardig hoe punctueel deze man (ook een André) is wat betreft tijdsafspraken. Goed op tijd arriveerde ik dus op de campus aan mijn leslokaal. Het was bijzonder kalm want het was een feestdag  (voorbereiding op dé echte feestdag 1 mei). Er werd echter wel naarstig gerenoveerd met slijpschijven en lasapparaten op het graspleintje vlak naast mijn leslokaal. Sinds het hier nooit koud is kan men de thermische- en geluidsisolatie van de ramen beschouwen als afwezig en was het geluid dus bijzonder storend. Met mijn stoutste schoenen aan begaf ik me naar de 'superviseur' van de betreffende werf en onderhandelde ik om ten minste tussen 10u en 12u geen lawaai te maken. Ze zouden dan op voorhand het nodige materiaal slijpen zodat ze twee uur zoet waren aan 'geruisloos' monteren. Later op de dag bleek hij, na nog enkele keren te moeten uithalen, zich goed aan de afspraak te houden en kon ik met Congolese stilte op de achtergrond les geven.
De les zou beginnen om 10u maar om 10u was er welgeteld 1 leerling. Deze was er trouwens al om 9u30 en hij begon uit eigen initiatief het hele lokaal te vegen. Later zou hij ook mijn waterleverancier worden (ik kan zelf niet weg tijdens de les omdat ik het materiaal niet alleen kan laten (diefstal!) en hij verdient er een zakcentje mee het wisselgeld te houden). Een kort telefoontje naar André dan maar en al gauw arriveerde hij met de hele groep. Ze zaten in het foute lokaal te wachten. Vooraf was me meegedeeld dat we met 18 studenten zouden zijn. Ik had materiaal bij voor 20 studenten uit voorzorg. De realiteit was echter dat er 25 studenten aanwezig waren. Zes hiervan weliswaar niet ingeschreven voor de opleiding maar gewoon aanwezig uit interesse of omdat ze gehoord hadden van mijn komst. Om 10u20 kon de eerste les van start gaan. De studenten stelden zichzelf voor, ik stelde mezelf voor en ten slotte kregen ze veel gebruikte begrippen binnen de polymeerchemie alsook voorbeelden van de meest courante synthetische polymeren voorgeschoteld. Enkele sfeerbeelden:

De volledige klas!

Tijdens de les werd het lokaal nog voorzien van een deur. 

De introductiedemonstratie. Welke producten bestaan volgens u niet uit polymeren? (Antwoord: geen enkel. Het zijn allemaal natuurlijke of synthetische polymeren). 

's Middags ben ik met enkele studenten gaan lunchen (spagetti bij 'chez nana') en passeerde ik nog even langs José voor wat materiaal. Hij zou later op de namiddag nog een 20'tal erlenmeyers brengen die ik vanaf donderdag zal gebruiken voor de chemische afvalvloeistoffen maar heeft dit alsnog niet gedaan. Dat moet ik morgen dus nog (opnieuw) regelen.

Tijdens het practicum in de namiddag heb ik alle studenten voorzien van een labojas. Ongelooflijk hoe modieus Congolosen zijn. Ze hebben elk zeker 5 verschillende labojassen aangetrokken om na te gaan welke hen het beste past. Verder werden ze voorzien van een labobundel en een laboboekje. Vervolgens heb ik hen het programma van de laboproeven gepresenteerd en hen gegidst doorheen de afspraken die dienen nageleefd te worden voor een veilig verloop van de practica. Nadien heb ik hen een korte cursus EHBO gegeven voor het geval ze per accident gewond geraken door chemische producten, snijwonden van glaswerk of brandwonden. Ten slotte werd uitgelegd hoe men op een correcte manier een laboboek invult en hebben we dit samen gedaan voor de eerste proef van donderdagnamiddag.

Modeshow! Iedereen is naarstig op zoek naar de labojas die hem het beste past.

Samen kijken naar een video die de belangrijkste veiligheidsregels nog eens op een ludieke manier opsomt. 

Voorbereiding van het laboboek voor het eerste labo dat donderdag zal plaatsvinden.

Algemeen kan ik stellen dat het niveau van de studenten ligt naar mijn verwachtingen en de lessen dus goed zijn afgestemd om hun kennis. Het Engels tijdens de lessen is wel een probleem dus ik ben noodgedwongen overgeschakeld naar het Frans. De slides blijven echter in het Engels met een begeleidend boek in het Frans.

Na de les liet ik weten aan André dat ik klaar was want we zouden samen nog een glas gaan drinken in een populaire studentenbar op de campus. Hij zei "j'arrive". Naïef als ik was ging ik voor het departement zitten wachten tot hij er was. Hij zou er immers onmiddellijk zijn zei hij. Na 30min wachten en rondkijken nog geen  André te zien dus toch maar terug naar mijn lokaal gegaan en statieven beginnen te assembleren. J'arrive wil natuurlijk zeggen dat hij stilaan zal stoppen met zijn huidige bezigheden, nog her en der moet passeren en, nadat hij de erbarmelijke wegen van de campus heeft getrotseerd, me zal ophalen. Liefst niet te snel... Morgen pak ik mijn boek mee. We zijn dan nog een 'TURBO KING' bier gaan drinken en hebben gefilosofeerd over de academische situatie in Congo, in het bijzonder Kinshasa, en wat er in de toekomst verbetering zou kunnen brengen. Daarna naar de guesthouse, eten, les voor morgen voorbereiden en slapen!

Het gebouw (departement bio-ir.) waar mijn leslokaal en labo gevestigd zijn. Merk links onder de boom het print- en copycenter op. 

Nog snel enkele statieven geassembleerd. Nu is al het labomateriaal uitgepakt en klaar voor gebruik donderdag!

Daaaaag!

M-

PS: Mboté = goeiedag in het Lingala (de lokale taal in Kinshasa).