Dag 10: Diner bij prof van Mikael!

Hallo!

Deze voormiddag heb ik de studenten van 2de licentie chemie uitgelegd op welke manier je polymeren kan karakteriseren: GPC, MALDI-ToF, NMR, eindgroep titratie, viscosimetrie, osmometrie, lichtverstrooing, AFM en EM passeerden de revue.

Deze namiddag waren de studenten vrij en heb ik de tijd genomen om mijn publicaties te gaan laten drukken rondom de campus voor prof. Kalulu. Nadien ben ik in zijn labo de fles stikstof gaan halen want deze heb ik nodig voor het practicum van morgen. Dat was een hele operatie want zo'n fles weegt gemakkelijk 120 kg en ze moest vanuit de kelder naar boven en dan naar mijn lokaal in een gebouw 200 meter verderop. Al snel vond ik een vijftal studenten bereid me te helpen om de fles uit te kelder te halen terwijl ik een chauffeur zocht. Ook dit laatste was niet zo moeilijk en binnen het half uur was de fles verhuisd. Nu kon ik aan de slag om het labo van morgen voor te bereiden.

Eindelijk ballonnen gevonden op de markt voor mijn proef onder inerte atmosfeer. Dat wordt toch nog een laat verjaardagsfeestje :)

Labo van morgen voorbereiden. 

Om 17u had ik een afspraak met de professor van Mikael, de Congolese student bij ons in het labo in Leuven. Hij had me geïnviteerd bij hem thuis een beetje buiten de campus. Ik ontmoete er zijn familie. Tezamen met een heerlijke Congolese maaltijd hadden we het over de toekomst van UNIKIN en over het verschil tussen UNIKIN en de universiteit van Lubumbashi (want ook daar geeft hij les). Hij had veel moeite gedaan om me gastvrij te ontvangen want hij was speciaal SPA-water gaan kopen en een potje mayonaise :).   We hadden het ook nog kort over het filmpjes-project dat ik samen met enkele vrienden ben aan het proberen op te starten. Hij vond het filmpje over malaria in Swahili dé max en heeft een kopie gevraagd. Zijn kinderen hebben het de hele avond bekeken. Hij zei dat we er zeker mee moesten doorgaan.

Op visite bij de prof van Mikael! 

Vanavond heb ik mijn slides voor de lessen en het practicum voor morgen voorbereid en nu is het bedtijd!

Slaapwel!

M-

Dag 9: Organische synthese in het practicum

Hallo!

Vanmorgen heb ik een deel van de les besteed aan het treinongeval in Wetteren. De chemicaliën die hierbij betrokken waren, worden ook gebruikt om polymeren te produceren en dit sluit dus perfect aan bij mijn lessenreeks om de risico's omtrent het gebruik van dergelijke chemicaliën te illustreren. Verder hebben we de thermodynamische principes van een polymerisatie reactie besproken alsook de thermomechanische eigenschappen van een polymeer (glas transitie temperatuur, kristallisatie, DSC, ...).

Mijn middagpauze heb ik gebruikt om nog enkele materialen te verzamelen voor de volgende dagen waaronder een buchner erlenmeyer en een vacuumpomp. Ik kon hiervoor terecht bij, mijn intussen goede vriend prof. Kalulu. We hebben nog even gepraat over het werk van zijn doctoraatstudenten (momenteel in Louvain-La-Neuve) en het onderwerp van mijn doctoraat. Ik heb hem beloofd morgen mijn publicaties te geven. Ik zal dus nog even over de markt rond de campus moeten lopen met een USB stick op zoek naar een print-shop.

Deze namiddag kon dan de eerste echte organische synthese van start gaan: De synthese van polyurethaan. Deze ging vrijdagnamiddag tijdens de voorbereiding veel trager dan verwacht. Na lang zoeken, en advies van prof Guy op het thuisfront, heb ik uiteindelijk diethylamine gevonden (nog beter was een trialkylamine maar dit vond ik niet) om de reactie te katalyseren en dus sneller te doen gaan. Er werden mengsels gemaakt met verschillende verhoudingen van diisocyanaat en een  diol om het effect van de gasproductie door het aandeel diisocyanaat na te gaan. Verder werd er ook een mengsel met diisocyanaat en een triol gepolymeriseerd om het effect van de valentie van het alcohol te illustreren. Met de katalysator ging de reactie soms echter zo snel dat het plastic bekertje waarin de reactie werd uitgevoerd zelfs smolt.

 De chemicaliën worden nauwkeurig afgewogen.

De andere proef is de eerste stap in de productie van een monomeer voor een latere Ring Openeing Metathese Reactie (ROMP). Het betreft een Diels-Alder reactie (cyclo additie) van maleïnezuur en furaan. Momenteel staat het reactiemengsel te rusten en uit te kristalliseren zodat we het morgen kunnen filtreren.

En nog een filmpje...

... en nog eentje. 

De studenten kwamen deze voormiddag tegen me klagen dat de producten die ze vandaag moesten gebruiken erg schadelijk waren. Tijdens de voorbereiding van het labo werden ze immer geconfronteerd met alle risico- en veiligheidszinnen van het isocyanaat, furaan en tetrahydrofuraan. Ze verklaarden dat dit de gevaarlijkste producten waren die ze in hun leven al waren tegengekomen. Ergens was ik hiermee wel tevreden gezien ze duidelijk het gevaar van chemische producten beginnen in te zien. Anderzijds heb ik hun angst genuanceerd door hen te vertellen dat ze in hun leefomgeving vaak continu worden blootgesteld aan veel schadelijkere producten door de slechte verwerking van het afval in Congo. Ik heb hun kunnen wijzen op het belang van een degelijke afvalverwerking voor het milieu maar vooral ook voor hun gezondheid. Ik heb voor hen de nodige beschermingsmiddelen bij maar buiten het labo loopt iedereen onbeschermd rond. Ik drukte erop dat ook zij, als chemisten, hierin hun verantwoordelijkheid dragen.

Na afloop van het labo had ik op het terras van de campus (Chez Nana) een afspraak met een Congolees (Serge) die ik in februari van dit jaar heb verwelkomt in Leuven, een vriend van mijn broer van zijn tijd in Mbuji Mayi. Hij kwam aangereden met een pimpt-out chromed-out kill bill mobiel met geblindeerde ruiten en een luipaardenvelleke op zijn vooruit. Hij had een heel gevolg bij waaronder een procureur-magistraat, 2 advocaten en nog een handelsvriend. Ze waren allen geïnteresseerd in mijn verhaal. Na een uurtje praten zijn ze me gaan afzetten in de guesthouse. Zaterdagnamiddag en avond hebben we opnieuw een afspraak.

Nu ga ik mijn les voor morgen voorbereiden en nog wat verder werken. Morgenvoormiddag les 6 van de 10. In de namiddag bereid ik mijn labo van woensdag voor en in de vooravond ben ik geïnviteerd bij de professor van Mikael thuis , de student van Lubumbashi die bij ons in het labo thuis zijn thesis maakt.

Tot morgen!

M-

Dag 8: Het guesthouse

Hallo!

Vandaag ben ik de hele dag in de guesthouse gebleven. Het was hoog tijd om de was te doen en nog enkele werkjes te maken. Voor de les van morgen heb ik een stuk toegevoegd over het treinongeluk in Wetteren van afgelopen zaterdag. De chemicaliën die hierbij betrokken waren, butadieen en butyronitrile, zijn worden beide gebruikt om te polymeriseren en het ongeval illustreert de mogelijke risico's en de impact bij ongevallen bij het gebruik ervan.

Hierbij enkele foto's van de guesthouse en omgeving en de mensen die me elke dag in de watten leggen

Papa Bernard, een nogal kleine maar uitstekende chef-kok. Hij zorgt dagelijks voor mijn heerlijke maaltijden. 

Papa Victor (links) en papa Gandou (rechts) staan dag en nacht paraat om de veiligheid op het domein van het guesthouse te garanderen. 

Ziehier één van de creaties van papa Benard. Gebraden kip met papate douce en de gestoofde bladeren van de papate douce. 

Het salon met computer en wifi-access. 

Ook de was moet gedaan worden. 

De weg van aan het guesthouse richting de campus. 

De omgeving rond het guesthouse (verscholen achter bomen). 

Werken met uitzicht op de tuin. 

De badkamer met waterton om me te wassen. Stromend water is er nauwelijks. 

Ingang van het guesthouse. 

Het guesthouse vanuit de tuin getrokken. 

De tuin van het guesthouse.

En tot slot laat ik jullie ook meegenieten van de mooie Afrikaanse zonsondergang. 

Tot morgen!

M-

Dag 7: Club Elais en Gouden Carolus.

Mboté,

Ik heb slecht geslapen afgelopen nacht. Er was veel lawaai buiten (het weekend wordt ook hier met veel gefeest ingezet) en eens dat voorbij was gingen de hemelsluizen boven Kinshasa open en heeft het toch een uur of drie zeer hard geregend. Ik was er dus op tijd uit want om 9u30 zou de chauffeur komen om naar het klooster te vertrekken (zie dag 6). 9u45 echter nog geen chauffeur te zien. Een kort telefoontje naar hem liet me weten dat hij onderweg was maar serieus met vertraging omdat omwille van de regen alle wegen richting de campus serieus toegetakeld waren. Over een half uur zou hij arriveren. 10u15 was nog net op tijd om, voor mijn afspraak met de decaan (14u30), tot in het klooster en terug te geraken. Helaas kwam hij er pas door, zonder dat het zijn fout was, om 12u30. Helemaal te laat om nog naar het klooster te gaan. Ik bracht de nonnen op de hoogte dat ik pas volgende week kwam en ik heb de tijd die hierdoor was vrijgekomen gebruikt om in de tuin te werken aan een rapport voor een postgraduaat dat ik volg. Regen heeft hier dus hetzelfde effect op het openbaar vervoer als sneeuw bij ons. Gelukkig is het regenseizoen hier bijna voorbij...

Om 14u15 vertrok ik naar de campus, eerst nog even langs mijn bureau om het verloop van een testreactie te observeren (een proef die ik maandagnamiddag met de studenten zal doen - ze ging goed) en dan naar het departement chemie om de decaan te zoeken. Ik vond hem, samen met alle proffen van de faculteit, in een vergadering (lees: bijeenkomst met bier in de kelder van het departement). Ik mocht me erbij zetten. Ze bespraken een project waarbij elke maand alle studenten van de faculteit die geproclameerd waren in die maand gedurende 15 min hun onderzoek moesten voorstellen aan alle proffen. Een goed initiatief. Daarna was het een korte receptie. Ik nam van de gelegenheid gebruik om bij mijn kersverse connectie, prof. Kalulu van het organische labo, te vragen naar een trialkylamine als katalysator voor de polymerisatie van polyurethane, want na een testreactie ging deze reactie toch niet zo snel dan gedacht. Hij gaat ernaar kijken op maandagvoormiddag.

Vervolgens ben ik met de decaan, de vice-decaan en de departementsvoorzitter naar het centrum van Kinshasa getrokken. Onderweg kwamen we slechte en goede wegen tegen. Deze laatste aangelegd door de Chinezen (allicht in ruil voor...). Ook passeerden we het stadion Stade de Martyrs (Africa cup) en het standbeeld van Patrice Lumumba (eerste premier van Congo na de onafhankelijkheid onder Tsjombé)  met op de achtergrond dé landmark van Kinshasa, le chargeur de limete . Transport, zelfs met eigen middelen, blijft hier toch een groot probleem. 10km neemt gemakkelijk 1,5 uur in beslag door de files en slechte wegen.

Slechte wegen...

...maar ook heel goede wegen (dank aan de Chinezen).

Het monument van Lumumba met op de achtergrond de chargeur de limete. 

Het stadium van Kinshasa (Stade de Martyrs). 

Voor zij die twijfelen: er zijn wel degelijk hoogbouw in Kin. 

En er zijn verkeersborden en regels zoals in Europa. 

En een zebrapad (merk ook de hoogbouw op). 

Uiteindelijk arriveerden we in club Elais, een soort resort (uitgebaat door een belg) waar je kan vertoeven als je de drukte van Kinshasa wil ontvluchten en waar je je als westerling meteen thuis voelt. Het heeft naast tennisvelden, basketbalvelden en een zwembad ook een uitstekend restaurant en het was voor dit laatste dat we naar hier kwam. Ik heb er een heerlijke schotel met asperges en zalm gegeten. Een sympathieke traktatie van de decaan voor de hulp die ik hen bied. Tijdens het eten ging het vooral over de ervaringen die de decaan en de vice-decaan hadden in Europa. Beide hebben ze in Europa hun doctoraat gemaakt en er gereisd.

Het zwembad van club Elais. 

Het restaurant van club Elais. 

Na afloop van het diner zijn we nog langs de 24/7 levende Matonge wijk (ja, hiervan komt dus de naam van de Brusselse Congolese wijk) gereden en hebben we enkele clubs bezocht.

Wonder boven wonder. In een club in de Matonge wijk kwam ik dit bekende Mechelse bier tegen!

Dat was mijn zaterdag. Morgen geen programma dus heerlijk uitrusten en genieten van de zon.

Na kéji,

M-

Dag 6: Een wandeling over de campus

Hallo!

Deze voormiddag heb ik de laatste les van deze week gedoceerd. Het ging over anionische en kationische polymerisaties en anionische en kationische ring opening polymerisaties. Gedurende de namiddag waren de studenten vrij en had ik de tijd om het practicum van maandagnamiddag voor te bereiden en een korte wandeling te maken over de grote campus.

Tijdens deze wandeling werd ik vaak aangesproken door Congolose professoren van de faculteit Wetenschappen. Ze wisten allemaal mijn naam. Het gaat blijkbaar al goed de ronde dat één van de weinige 'Muzungu' (blanke) op de campus 'monsieur Michel' is. Ik maakte gebruik van deze ontmoetingen om mijn zoektocht naar een diepvriezer (ik heb ijsblokzakjes mee om ijsblokjes te maken voor een proef van volgende week die ik bij lage temperatuur moet uitvoeren) en een fles stikstofgas. Al snel leverden enkele contacten een positief antwoord. Via enkele connecties kwam ik in een labo terecht waarvan ik even versteld stond. Er stond een diepvriezer, een HPLC toestel, een gloednieuwe rotavap (daarover beschik ik in mijn eigen labo zelfs niet), enkele ovens, ... Allemaal geschonken door de CUD, de Waalse tegenhanger van de VLIR. Goed om weten dat er toch iets meer materiaal voorhanden is dan aanvankelijk gedacht. De professor waartoe dit labo behoorde, prof. Kalulu (organisch syntheticus), was zeer blij me te ontvangen en hij wou me helpen met alles wat ik maar nodig had. Het probleem van het gebrek aan inert gas is dus ook van de baan en de ijsblokjes zitten in de diepvries. Morgen nog op zoek naar ballonnen  die zijn kwijtgeraakt bij de verzending. Verder kwam ik nog een gigantische rotavap tegen, geschonken in de vroegere jaren door de KUL. De foto's van mijn wandeling en de toestellen hieronder...

Voilà, de 13 faculteiten van de universiteit UNIKIN! Keuze te over.

Het rectoraat!

Het amfitheater. Iets ambitieuzer als het amfitheater van Leuven aan den Alma.

De faculteit ingenieurswetenschappen (polytéchnique) heeft een (zwaar toegetakeld) vliegtuigje voor de deur. 

Het ijssalon 'Crèmerie Peter' voor de deur van het departement. 

Een kan altijd nog wat bij...

En dan eindelijk... Een fles stikstof! De proef onder inerte atmosfeer kan dus doorgaan. Links ziet u een kleine koelinstallatie om water te koelen. 

Een heuse HPLC! Ze missen nog wel een detector. 

Een rotavap, geschonken door de CUD. Zo heb ik ze zelfs thuis niet. 

Mijn ijsblokzakjes gevuld met water. 

De grootste rotavap die ik ooit gezien heb met inhoud van meer dan 10 liter. 

De diepvriezer!

Morgen ga ik in de voormiddag op zoek naar het klooster van een Belgsiche benedictijnenklooster vlakbij het Bonobo-reservaat. Ik heb pralines gekregen van Karel Duerinckx, een collage van de KUL, om daar af te geven. Tijdens zijn eerdere reizen naar Kinshasa als gids overnachtte hij vaak bij de zusters. Ik heb de zusters zonet een sms gestuurd en al snel belden ze me terug om mijn bezoek te bevestigen. Gedurende de namiddag ga ik met de decaan en de departementsvoorzitter iets drinken in het centrum van Kinshasa. Ik ga van de gelegenheid gebruik maken om te lobby'en bij de decaan, een fysicus, om mij toe te laten in de nucleaire reactor van de universiteit. Hij ligt al gedurende vele jaren stil maar het was wel de eerste ter wereld. Ik passeerde er vandaag maar ik mocht van de bewakers onder geen beding door. Ik moest toelating vragen aan de minister maar daar is helaas geen tijd voor in de korte tijd die ik hier verblijf.

Tot morgen!

M-

Dag 5: Het eerste practicum

Hey!

Zo laat de chauffeur me vandaag kwam halen, zo vroeg was hij er vandaag. Ik had gevraagd om me om 9u op te halen. Ik wou voor de les van 10u immers nog snel experiment opstarten om de proef met de PVA, die gisteren mislukte, toch te kunnen laten lukken. Ik had op het internet een methode gevonden waarbij de PVA korrels traag werden toegevoegd aan een warme oplossing. Misschien bracht dit verbetering… Later bleek van niet. De viscositeit nam wel toe bij toevoeging van borax maar het vormde zeker niet de mooie plastische bol die het zou moeten vormen. 

Vlak voor de les hoorde ik buiten plots een enorm geroep en getier. Het was een manifestatie van een paar 100 studenten die aan het protesteren waren tegen de erbarmelijke veiligheidssituatie op de campus. De nacht ervoor was er een student op de campus/studentenverblijven zwaar gehavend met een machete. Hij ligt in het ziekenhuis nu. De studenten trokken gezamenlijk richting de plaats waar het incident zich had voorgedaan om daar wraak te nemen op de dader. Nog voor ze daar aankwamen zou de politie (gewapend) tussen beiden komen en werd de opstand ontbonden.

De les over de kinetica van radicalaire polymerisaties ging vlot. Er kwamen enkele interessante vragen door de studenten naar voor wat toch een indicatie is dat stof goed begrepen wordt. Na de les had ik 2u om mijn proef met PVA alsnog te doen lukken voordat het eigenlijke practicum om 14 begon. Ik herinnerde me dat ook in papierlijm vaak PVA werd gebruikt. Ik ging dus op onderzoek op de marktjes rond de campus naar papierlijm. In een geïmproviseerde copieshop vond ik een potje. Na even onderhandelen kreeg ik een klein beetje gratis mee om te testen, met de belofte dat als het werkte, ik bij hem een vol potje zou komen kopen. Helaas was het ijdele hoop. De proef mislukte alsnog. Op de markt had ik nog enkele cakejes gekocht die ik kon nuttigen als middagmaal.

Om 14 was het dan zover. Het eerste practicum. In de les van dinsdagnamiddag had ik de studenten klaargestoomd hoe ze veilig moesten werken in een laboratorium en aan welke regels ze zich moesten houden. Vandaag de praktijk. Iedereen was bijzonder goed voorbereid. Tijdens de middagpauze werd er immers nog druk gepend om de laboboekjes in orde te brengen. De studenten werden allemaal voorzien van een labobril, ik gaf een korte theoretische introductie en dan konden ze van start gaan. Af en toe moest ik een paar dingen herhalen maar algemeen ging het zeer vlot. Het was ook nog geen echter organische synthese maar eerder het mengen van enkele oplossingen en stoffen. Langs buiten stonden er massa’s mensen via de ramen naar binnen te staren om te kijken wat er allemaal aan het gebeuren was. Ze zijn het niet gewend om een echt labo in actie te zien. Zeker niet uitgerust met labojassen, brillen, roerplaten, ...

Het laboboekje wordt nauwkeurig voorbereid. Zonder een degelijke voorbereiding mochten ze immers het labo niet in.

De nauwgezette zoektocht naar de idéale labobril.

Alle studenten en ikzelf volledig uitgerust met labojas en labobril.

De waarnemingen werden nauwkeurig genoteerd.

De proefjes werden geconcentreerd uitgevoerd.

Na de les heb ik mijn punten voor de permanente evaluatie van het practicum geregistreerd en ben ik met André nog een glas gaan drinken op het terras van het studentencafé. Opnieuw lag het er verlaten bij vanwege de studentenopstand (door het incident van vannacht). Volgende week zal het beter zijn zei André. Daarna naar de guesthouse en de les van morgen voorbereiden. Even viel het licht nog uit en moest ik en de andere gaste verder werken in het donker. 

En nog een laatste drankje op ons vertrouwd terras. Aan mijn linkerzijde André, de departementsvoorzitter.

En toen viel het licht nog even uit tijdens het voorbereiden van de lessen... Lang leve de computerbatterij!

Groetjes,

M-